Januari 2010

Werken als architect, maar dan anders

Het beroep van architect uitoefenen betekent ook arme mensen helpen. Of volkeren ondersteunen die getroffen zijn door natuurrampen, technologische of menselijke rampen. En hen respect bijbrengen voor culturen, met oog voor duurzame ontwikkeling. Het betekent ook werken in de humanitaire sector en geïsoleerde gebieden. Er bestaan tal van initiatieven. Sinds haar oprichting in 1997 in Parijs heeft de NGO Architecture & Développement als doel de vaardigheden van architecten te versterken als ijveraars voor ontwikkeling, door hun sociale rol tegenover kwetsbare volkeren te doen gelden. Dankzij de transculturele aanpak en het multidisciplinaire team kan aan iedereen een gepaste woonvorm aangeboden worden via opleiding, sensibilisering, uitwisselingen en woonprojecten. De leden van Architecture for Humanity staan arme gemeenschappen uit alle landen bij, wie ze ook zijn. De organisatie had al heel wat werk geleverd voordat haar Open Architecture Network van start ging, door plannen te helpen tekenen voor huizen die bestand zijn tegen aardbevingen en woningen voor vluchtelingen. De groep biedt ook steun bij de wederopbouw van gebieden die getroffen zijn door tsunami's en orkanen. De stichting Architectes de l'urgence werd erkend door de Europese Unie en de Verenigde Naties, en kreeg verschillende internationale prijzen voor haar acties voor de menselijkheid, als blijk van erkenning van het beroep van rampenarchitect. Naast Frankrijk, Australië en Canada drijft het netwerk zijn interventies op om bijstand te verlenen in negen landen in moeilijkheden, waaronder Peru, Tsjaad, Indonesië, Afghanistan en Pakistan. Geïsoleerde gevallen vertonen vandaag de neiging om zich te vermenigvuldigen. Zo is er het verbazingwekkende alternatieve woningconcept « The Prefab Parasite» van het Australische bureau Lara Calder Architect. Deze woning staat in de hoogte boven de drukte van de straat en is gemaakt van geperste bamboe en gerecycleerd papier en kon snel worden geplaatst. Deze « parasietwoning » zou gebruikt kunnen worden op verwaarloosde of ongebruikte blinde oppervlakten, zoals brugpijlers. Een modulair project dat een plaats zou kunnen krijgen in de meest uiteenlopende contexten om de bewoonbare oppervlakten in overbevolkte gebieden te kunnen vergroten. Zwaar op de proef gesteld, stelt de stadsruimte zich voortdurend in vraag om te beantwoorden aan de milieuvereisten die de menselijke activiteit oplegt.

Het Archi-Europe team

Diébédo Francis Kéré

De Burkinese architect Francis Kéré, een van de vijf laureaten in 2009 van de internationale wedstrijd « Global Award for Sustainable Architecture » haalt het beste uit inheemse materialen en uit het potentieel van lokale handarbeid. Om de technologie van de industrielanden aan te passen aan Afrika.

In 2004 kreeg het project van de lagere school van Gando, een onbeduidend dorpje in Burkina Faso aan de grens met Togo en Ghana, de Aga Khan Award for Architecture. De auteur ervan, Francis Kéré, die zelf ook van ginder afkomstig is, kwam in één slag in de schijnwerpers te staan. Deze stedenbouwkundige architect behaalde zijn diploma aan de Technische Universität van Berlijn en begon nog in 1999 tijdens zijn studententijd met dit eerste project. Interessant om zien is hoe de architect het ecologische rationalisme dat werd onderwezen aan de T.U. aanpast aan de klimatologische en sociale situatie van Gando. Maar zijn inspanningen beperken zich niet tot architectuur alleen. Met de steun van zijn vereniging Schulbausteine für Gando (Bouwstenen voor de school van Gando) probeert hij zijn volk onderwijsstructuren te bieden om analfabetisme efficiënt te bestrijden en perspectieven voor een betere toekomst te bieden. Zijn doel is de lokale bevolking rechtstreeks te betrekken bij het ontwikkelingsproces.

Francis Kéré woont tussen Berlijn, waar hij zijn kantoor heeft en les geeft in duurzame architectuur aan de T.U., en Burkina Faso, waar hij verder werkt aan vernieuwende projecten. In Afrika bouwt de architect eenvoudige en zuinige scholen en uitrustingen, zoals het centrum voor vrouwen in Gando, dat momenteel wordt opgetrokken. In Ouagadougou leidt hij besprekingen voor de oprichting van een Afrikaanse opera. Ook de projecten van het nationaal park Bamako in Mali en van het opleidingscentrum Dapong in Togo zijn van zijn hand. Zijn actieterrein reikt momenteel tot in Jemen, Spanje en India. Naast zijn onderzoekswerk en lessen reist de architect de wereld af om workshops te leiden en te spreken over ecologie op conferenties in Madrid, Johannesburg, New York of Oslo. En een van zijn landgenoten kan het bevestigen: « Het verhaal van Diébédo Francis Kéré is leerrijk en boeiend. Het is het verhaal van een man die zijn dynamisme en creatief potentieel dat hij ontwikkelde tijdens zijn studies en dat gevoed wordt door een sterk verantwoordelijkheidsgevoel, aanwendt om nieuwe toekomstperspectieven te openen voor een heel continent».

Op welke manier wilt u met uw kennis van de westerse cultuur komen tot een aanvaardbaar architectuurniveau in Afrika?
De eenvoudigste manier om dit te doen is niet bang zijn en je toespitsen op de mogelijkheden in Afrika, met de traditionele materialen en het potentieel van de lokale handarbeid. En niet zomaar zeggen dat de Afrikanen in ronde hutten moeten blijven wonen. Ik wil hier verandering in brengen en wat ik geleerd heb in Europa aanpassen aan de Afrikaanse behoeften. Op die manier kun je een architectuur creëren die geschikt is voor Afrika.

Wat valt er uit de Europese architectuur te halen dat bruikbaar is in Afrika?
Dat is moeilijk te zeggen. We mogen niet vergeten dat het klimaatverschil erg groot is. We moeten huizen ontwerpen die niet warm worden. Hierbij kunnen we steunen op concepten die eigen zijn aan Europa. We kunnen vooral leren om geen individualistische architect te zijn die alles op alles zet om mooie ideeën te realiseren, maar trachten samen te werken met de bevolking. Hen overtuigen. Erbij betrekken.

U wilt dus de mensen erbij betrekken zodat het bouwproces zelf hen gelukkig maakt?
Wij Afrikanen zijn misschien onderontwikkeld, maar we hebben veel mensen om te werken. Als we het weinige dat we hebben samenvoegen, kunnen we een wereld bouwen die niet moet onderdoen voor Europa. En als de architectuur beantwoordt aan de behoeften van de bewoners en door hen aanvaard wordt - dit betekent dat ze van begin tot eind erbij betrokken moeten worden - dan zie ik hierin een echte kans voor Afrika. Ons schoolproject van Gando kende zoveel succes dat het aantal leerlingen plots sterk is toegenomen. Nu hebben we de school nog uitgebreid om in totaal 700 leerlingen te kunnen opvangen. Dat is echt fantastisch als je weet dat 80% van de bevolking in Burkina Faso analfabeet is.

Van welke eenvoudige technieken bent u voorstander, meer bepaald voor de school van Gando?
Om de gebouwen te beschutten tegen warmte ben ik te vinden voor een compact gebouw, dat thermisch geregeld wordt, en een dubbel afdak. Namelijk een vals plafond in massieve aarde en, afgescheiden door een luchtstrook, een licht hellend plaatijzeren dak. Het reikt minstens twee meter verder dan de muren om te dienen als zonnescherm en de muren te beschermen. Dankzij de openingen in de gevel circuleert de lucht voortdurend om het gebouw af te koelen zonder energie te verbruiken. En om het cement van de funderingen uit te sparen gebruikten we lateriet, een materiaal dat te vinden is in de velden in de omgeving. De klaslokalen liggen op één lijn en zijn omringd met draagmuren in blokken geperste aarde en een betonnen verankering. Het geraamte is ter plaatse gemaakt in gelast staal door smeden uit het dorp. Elk bouwwerk moet een technische nieuwigheid bevatten die het gebouw een bepaalde identiteit geeft. Het bouwen zelf is tegelijk een manier om zich te ontwikkelen via onderwijs en een tool voor communicatie tussen alle landen.

Projecten voor Afrika

Afrika ontdekt voortaan een internationale architectuur. Zuid-Afrika staat volop in de kijker dankzij de wereldbeker voetbal en pronkt met zijn nieuwe stadions die niet moeten onderdoen voor de westerse landen. Overal duiken er opmerkelijke of opvallende infrastructuren op in Maghreb en zwart Afrika. Twee lopende projecten zijn van de hand van Franse architecten.

Conferentiecentrum, Ouagadougou

Bureau Codelfry & Associés kwam afgelopen juli als winnaar uit de bus van een internationale wedstrijd. Het gaat op een strategisch kruispunt van de hoofdstad van Burkina Faso een conferentiecentrum bouwen dat bestaat uit drie gebouwen in de vorm van een koepel. De structuur komt te liggen in het midden van een stadspark rond water en kalebas, een grasachtige plant die inspiratie bood voor het profiel ervan. Volgens de ontwerpers is het de bedoeling dat dit gebouw een internationaal visitekaartje van hoge kwaliteit wordt, waar de bewoners en bezoekers van de stad zich kunnen ontspannen. Het complex zal spelen met de natuurelementen, de tijdsverhouding en de traditionele herkenningspunten. Om deze geest van harmonie te benadrukken past de architectuur in een organische geest. Met een oppervlakte van 17.800 m² opteren de gebouwen in architectonisch beton voor gebogen oppervlakten. Een groot gewelf uit textielmembraan zorgt voor een zacht klimaat in de eigenlijke conferentiezaal. Dit erg ambitieuze project zou over twee jaar klaar moet zijn.

CasaArt, Casablanca

In 2015 zal Casablanca er prat op kunnen gaan dat de stad het grootste theater van Afrika en de Arabische wereld bezit. De auteur ervan is de Franse architect Christian de Portzamparc (geboren in deze Marokkaanse stad in 1944), samen met de Marokkaanse architect Rachid Andaloussi. Uitgestrekt over een oppervlakte van 25.000 m² zal het complex bestaan uit een grote polyvalente zaal met 1800 plaatsen, een theater met 600 plaatsen, winkels, gezellige ruimtes, een bibliotheek, een tentoonstellingszaal en kunstgalerijen. Het wordt een heus cultureel dorp dat het leven van het stadscentrum tot leven brengt. Tijdens de internationale wedstrijd wist het te overtuigen door zijn esthetiek en zijn functionaliteit. De « elegante fragmentaire architectuur » ervan past perfect in de omgeving, met oog voor de sterke identiteit van de stad. Christian Portzamparc is een van de grootste ontwerpers van toneelzalen ter wereld. «Ik ontwerp graag architecturale vormen voor muziek... het gehoor en het gezichtsvermogen, twee koninkrijken van de perceptie kunnen er vrij een dialoog aangaan en antwoorden. Dat is te danken aan de ruimte», geeft hij toe. Het nieuwe theater is onder andere gebaseerd op de wisselende hoogtes en vindt zijn uitgangspunt in de vreugde van de ontmoeting en de verstandhouding met de Marokkaanse architect.

Nu ook verkrijgbaar in het Crawford assortiment!
Door het  blijvend karakter van de door Crawford Normstahl uitgevoerde investeringen in research & ontwikkeling werden een aantal van de “Normstahl” troeven nu als optie beschikbaar voor andere soorten sectionaaldeuren uit ons gamma.  Wij denken hier aan de Normstahl zijdelingse sectionaaldeuren en de Crawford g60 sectionaaldeuren voor dewelke nu ook secties met een foliebekleding beschikbaar zijn.  Voor de g60 is overigens als optie de inbraakbeveiliging volgens weerstandsklasse 2 eveneens beschikbaar op aanvraag.

Zoals blijkt uit dit artikel is de ene garagedeur de andere niet en loont het zeker de moeite om gedetailleerde inlichtingen te nemen alvorens te investeren in een garagedeur waarlangs straks het hele gezin dagelijks voorbij zal komen.


http://www.normstahl.com/