MVRDV, Rotterdam

Arquipelago – Contemporary Arts Centre, São Miguel, Azores
June 9, 2017
Le Cube blanc
April 24, 2017

MVRDV, Rotterdam

MVRDV

Dit collectief maakt deel uit van de golf van superarchitecten die opdoken in Nederland in de jaren 1990. Hun onwaarschijnlijke structuren zijn vandaag verspreid over de hele wereld, van Oslo tot Tokyo. Gebouwen die lijken te zweven en torens uit evenwicht …

Het letterwoord MVRDV is afkomstig van de namen van de stichters Winy Maas (1959), Jacob van Rijs (1964) en Nathalie de Vries (1965), die elkaar ontmoetten op de universiteit van Delft, ondertussen 25 jaar geleden. De drie, net afgestudeerd in architectuur en urbanisme, openden hun bureau in 1993 te Rotterdam. Een van hun eerste woonprojecten in Ypenburg – de woningen werden gezien als een collage van verschillende persoonlijke ideeën van de bewoners – voerde hen tot een wisselwerking tussen intimiteit en een gezamenlijk karakter. Dit is ook duidelijk zichtbaar in het Wilhelminapark House in Utrecht waar twee aparte families een enkele site delen. Dit huis creëert een zichtbaar spel tussen de openbare buitenkant en de individuele interieurs.

Internationale roem volgt snel, met name door het gebouw van de zetel van de Nederlandse openbare omroep V.P.R.O. in Hilversum in 1997 of de creatie van het rusthuis WoZoCo in Amsterdam in hetzelfde jaar. Een van de meest opmerkelijke projecten, het Nederlandse paviljoen op de EXPO 2000 in Hannover, trok een massa volk aan. Het gebouw stapelt als een sandwich verschillende natuurlijke landschappen op vijf niveaus: duinen, bloemenvelden, een bos en windmolens op het dak. Ook het Flight Forum is opmerkelijk, een innovatief bedrijvenpark, het muziekcentrum De Effenaar in Eindhoven, het wooncomplex Silodam à Amsterdam, het cultureel centrum Matsudai in Japan of de zetel van de bank DNB in Oslo.

Een heel interessant project is de Glass Farm op het marktplein in Schijndel, waar veel tijd en energie kroop in het overbruggen van felle debatten en polemieken. Het gebouw van 1600 m² huisvest in de eerste plaats een aantal openbare voorzieningen en bestaat volledig uit een gevel van doorschijnend gesinterd glas om de indruk van een traditionele boerderij te creëren. De impressie, gerealiseerd door kunstenaar Frank van der Salm op basis van zijn foto’s van historische gebouwen, varieert met het licht en de gezichtshoek. Dit is niet de enige verwijzing naar een landelijk verleden: een nieuwe bibliotheek in piramidevorm kreeg een prominente plaats in het centrum van Spijkenisse. Het hellende dak verwijst eveneens naar het beeld van traditionele Hollandse hoeves. Dankzij de glazen gevel zijn de boeken uit alle hoeken zichtbaar. Het gebouw lijkt wel een berg boeken, vandaar de naam Book Mountain. Wat duurzame ontwikkeling betreft, werd bij de constructie gebruik gemaakt van gerecycleerde materialen en gesofisticeerde verwarming- en afkoelingssystemen.

Over het project van de Markthal in Rotterdam is veel inkt gevloeid. Het gebouw in de vorm van een vervormd hoefijzer is de basis van een honderdtal eenheden van verse producten, een vijftiental voedingswinkels, acht restaurants en 228 appartementen die een autonome levensruimte bieden in het geheel van de structuur. Het bizarre profiel is een antwoord op de vreemde vormen die in deze wijk verzameld zijn. (We moeten onthouden dat de stad, volledig verwoest tijdens de Tweede Wereldoorlog, voor een halve eeuw een vruchtbare bodem was voor architectuur). Terwijl de bekleding in hetzelfde grijs is als de straatstenen in de omgeving, is het interieur bekleed met een reusachtig fresco door de kunstenaars Arno Coenen en Iris Roskam. De vruchten in levendige kleuren en andere marktproducten kruisen elkaar in de hemel als het plafond van een kathedraal.

Het nieuwe concept van de gevel van het Chungha building in Seoel is verbazingwekkend eenvoudig, ondanks de veelzijdige identiteit. Een verzameling vitrines voor elk commercieel bedrijf op de gevel dringen zich op als reclameborden. Volgens de architecten is de gevel van het met Italiaanse mozaïeken beklede gebouw meer reclame dan architectuur. Het appartementenblok Celosia in Madrid, ontworpen in samenwerking met Blanca Lleo Asociados, wordt gekenmerkt door de plaatsing van de appartementen in een dambordpatroon, de ene naast de andere. De meeste appartementen hebben een extra private buitenplaats in de vorm van een loggia, maar de bewoners kunnen samenkomen in de hoge gemeenschappelijke patio’s, met uitzicht op de stad en de bergen en een natuurlijke ventilatie in de zomer. Het bureaugebouw Pushed Slab is een energiezuinig gebouw in een ecowijk in Parijs. De architecten creëerden een “stedelijk venster” en een schijnbare vervorming van de verdiepingen, die uit de gevel steken. Dit maakt het mogelijk om verschillende terrassen te voorzien, verdeeld over de verschillende niveaus en verbonden met een systeem van trappen aan de buitenkant.

MVRDV won onlangs de wedstrijd voor de bouw van een nieuwe toren bij het Gasometer gebouwencomplex in Wenen. Het voorstel met de naam Turm mit Taille moet een 110 m hoge toren zijn die ruimtelijk flexibel is en waarvan de vorm het effect van de schaduw op de aanpalende gebouwen minimaliseert. Ondanks de initiële begrenzingen van een maximale hoogte van 75 meter en een trapeziumvormig ontwerp, heeft MVRDV een vierkant ontwerp ingediend, compacter en efficiënter. Dit maakt meer ruimte vrij om de vermindering van de afdruk te compenseren. De oplossing was om een elegant wespentailleprofiel te maken, wat een integratie in de omgeving toelaat en zicht op de het Gasometercomplex en de rest van de stad opent.
De huidige projecten bevatten zowel visies op grote schaal zoals het masterplan voor de ecostad van Logroño in Spanje of dat van La Grande Mosaïque in Caen in Frankrijk. Het visionaire masterplan van 600 hectare, dat al twee jaar in ontwikkeling is, rekent nu af met de problemen veroorzaakt door de snelle deïndustrialisering. Het project toont een progressieve visie wat betreft de werkingssfeer, ambitie en context. Het integreert de historische kenmerken van de site met de natuurlijke omgeving en kiest voor een mix van functies, samengebracht met behulp van een tool voor ruimtelijke planning, “the offset”, ontworpen door MVRDV.

De aanpak van MVRDV laat gevarieerde projecten toe: gebouwen van elke soort tot stadsplanning, publicaties, installaties en tentoonstellingen. Voor de ontwikkeling zijn honderdtwintig personen in Rotterdam en vier in Shangai betrokken in een multidisciplinair ontwerpproces. Deze manier van samenwerken verenigt de klanten, de tussenpersonen en de deskundigen vanaf het begin van het creatieve proces. De resultaten spreken voor zich. Aan de basis van hun werken en ideeën, van Farmax (1998) tot het Verticale Dorp (2012) en in de monografie die eraan gewijd is, behandelt MVRDV kwesties van duurzaamheid. Zo hebben Winy Maas, Jacob van Rijs, Nathalie de Vries en hun medewerkers met de Technologische Universiteit van Delft en The Why Factory, een instituut voor reflectie en onderzoek, de stad van de toekomst voor ogen.

1 Winy Maas, Jacob van Rijs et Nathalie de Vries
2 Wilhelminapark House, Utrecht (Nederland) 1997
3 Matsudai Center, Japan 2004
4 Celosia, Madrid (Spanje) 2009
5 Book Moutain, Spijkenisse (Nederland) 2012
6 Glass Farm, Schijndel (Nederland) 2013
7 The Chungha building, Séoul (Zuid-Korea) 2013
8 Pushed Slab, Parijs (Frankrijk) 2014

www.mvrdv.nl